Doldurulabilir fatura şablonu — zorunlu bilgi denetimiyle

Türkiye'de faturanın şekli ve içermesi gereken asgari bilgiler Vergi Usul Kanunu'nun 230 uncu maddesinde sayılmıştır. Gelir İdaresi Başkanlığı'nın 509 Sıra No'lu Genel Tebliği bunu kendi cümlesiyle şöyle özetler: 229 uncu madde faturayı tanımlar, 230 uncu madde şekli belirleyip asgari bilgileri sayar, 231 inci madde düzenlemede uyulacak kaideleri, 232 nci madde ise fatura kullanma mecburiyetine ilişkin esasları koyar.

Pratikte bu, yukarıdaki yedi sorunun Türkçe karşılığıdır: düzenleyenin kimliği ve bağlı olduğu vergi dairesi, müşterinin kimliği, düzenlenme tarihi ile seri ve sıra numarası, malın veya işin nevi ile miktarı ve fiyatı, ve teslim tarihi. Elektronik belgede buna Başkanlığın belirlediği içerikte bir karekod da eklenir.

Burada bilerek yazmadığımız iki rakam var. Faturanın hangi süre içinde düzenleneceği m. 231'de, vergi mükellefi olmayanlara yapılan satışlarda faturanın zorunlu hâle geldiği tutar sınırı ise m. 232'de yer alır. Bu sayfayı hazırlarken mevzuat metnine erişemedik ve m. 232'deki had zaten her yıl yeniden değerlenir. Doğrulayamadığımız bir rakamı buraya yazmaktansa, nerede aranacağını söylemeyi tercih ediyoruz.

Bir yanlış anlaşılma her pazarda dolaşır ve burada da geçerlidir: istenen, numaranın faturayı tek biçimde adlandırmasıdır. Şube ya da yıl bazında ayrı seriler mümkündür; aynı numarayı iki kez vermek ya da verilmiş bir numarayı sonradan değiştirmek mümkün değildir.

Küçük tutarlar için kısaltılmış bir liste pek çok katma değer vergisi sisteminde vardır — ve tam bu noktada başka bir ülkeden hatırlanan rakam yanıltır. Sınır ulusaldır, ölçüldüğü tutarın brüt mü net mi olduğu ülkeden ülkeye değişir, ve kolaylığın neyi kaldırdığı da aynı değildir.

Açıkça belirtilmiş bir örnek olarak Almanya: orada § 33 UStDV uyarınca genel tutarı 250 avroyu aşmayan bir fatura dört bilgiyle yetinebilir. Fransa'da ise sınır 150 avro nettir ve yalnızca iki ibareden bağışık tutar; geri kalan her şey durur. İki komşu pazar, iki farklı kolaylık — rakamın neden kendi pazarından gelmesi gerektiği tam olarak budur.

Türkiye için bu sayfada bir tutar yazmıyoruz: fatura kullanma mecburiyetine ilişkin had VUK m. 232'de düzenlenir ve her yıl yeniden değerlenir. Güncel değeri yıl başında bir kez teyit et. Haddin altında kalsan bile müşteri isterse fatura verilir.

Vergisiz düzenlenen bir faturada oran ve vergi tutarı yalnızca silinmez; yerlerini verginin neden hesaplanmadığını söyleyen bir ibare alır. Hangi ibarenin gerektiği somut istisnaya bağlıdır ve serbest bir tercih değildir — düzenlemeden önce mali müşavirine sor.

Almanya'nın küçük işletme düzenlemesinin (§ 19 UStG) Türkiye'de birebir bir karşılığı yoktur; buradaki ayrım başka eksenlerde kurulur ve sonuçları KDV açısından farklıdır. Doğrulayamadığımız bir eşiği buraya yazmıyoruz.

Her yerde geçerli olan tek kural şudur: faturada gösterilen vergi, onu gösterenden istenir — göstermemesi gerekiyor olsa bile. Bu sayfanın en pahalı yazım hatası budur.